Nieuwe Europese wetgeving (PPWR), circulaire strategieën en innovaties voor serviceverpakkingen en horeca

De wereld van de serviceverpakkingen en de horeca blijft in beweging. Innovaties volgen elkaar snel op, terwijl de druk om minder verpakkingsafval te creëren almaar toeneemt. De Packaging & Packaging Waste Regulation (PPWR) bepaalt dat de hoeveelheid verpakkingsafval per capita tegen 2030 met 5% moet dalen. Dat biedt voor slimme bedrijven heel wat kansen om te innoveren.

In een sterk concurrentiële markt is het niet evident om als individuele speler grote investeringen te dragen. Daarom kiezen steeds meer bedrijven voor samenwerking, waarbij gedeelde systemen en oplossingen efficiëntie én voordelen voor iedereen opleveren. Met de nieuwe verplichtingen in aantocht kan het bovendien slim zijn om als first mover te investeren en daar strategisch over te communiceren.

Ontdek welke impact PPWR zal hebben op serviceverpakkingen en horeca, en welke nieuwe trends en innovaties vandaag al de toekomst bepalen.

Deze lijst is niet exhaustief en bevat de belangrijkste punten uit de PPWR die relevant zijn voor serviceverpakkingen en horeca. Meer informatie kan je vinden op onze PPWR-pagina.

Let wel: De Europese Commissie werkt nog aan een officiële FAQ en aanvullende delegated en implementing acts, die mogelijk extra verduidelijking of wijzigingen zullen bevatten. Deze documenten zijn nog niet gepubliceerd. Raadpleeg regelmatig de officiële EU-bronnen en nationale richtlijnen voor de meest actuele informatie. Fost Plus is niet aansprakelijk voor onjuistheden of onvolledigheden in deze lijst, noch voor de gevolgen van handelen op basis hiervan. Voor specifiek advies raden wij aan juridisch advies in te winnen.

1. Administratieve verplichtingen

Voor producenten*

a. Bereid je voor op registratie in elk EU-land waar je levert (2027): zodra het nationale PPWR-register per lidstaat wordt geopend (18 maanden na de uitvoeringshandeling van februari 2026), moet je bedrijf geregistreerd zijn in elk land waar je verpakkingen op de markt brengt.

b. Bereid je informatie voor en houd ze bij overeenkomstig Annex IX (rapportage vanaf 1 juni na het eerste volledige jaar): registreer voor elke bestelling de hoeveelheid en het type materiaal, het type verpakking (primaire/secundaire/transportverpakking) en herbruikbare verpakkingssystemen (indien van toepassing). Deze gegevens moeten jaarlijks worden ingediend.

* Producent: stelt een verpakking voor het eerst beschikbaar in een lidstaat (bijvoorbeeld België) en kan de fabrikant, importeur of distributeur zijn (gemachtigde vertegenwoordiger voor EPR indien de producent niet in de lidstaat is gevestigd).

2. Restricties op eenmalige plastic verpakkingen vanaf 2030

Opmerking: Micro-ondernemingen kunnen onder voorwaarden bepaalde verpakkingen blijven gebruiken als er geen haalbaar alternatief is of geen toegang tot hergebruikinfrastructuur en indien de lidstaat deze uitzondering goedkeurt.

a. Plastic verpakkingen in de horeca voor consumptie ter plaatse
Bekers, borden, bakjes en andere verpakkingen voor voedsel en drank die ter plaatse worden geconsumeerd in eetruimtes (inclusief food courts en terrassen) mogen niet langer uit plastic bestaan. Uitzondering: horecazaken die geen toegang hebben tot drinkwater.

b. Individuele portieverpakkingen in de horeca
Sausjes, koffiemelk, suiker, confituur en kruiden die in eenmalige plastic verpakkingen zitten en ter plaatse geconsumeerd worden, zijn binnenkort verleden tijd. Uitzonderingen zijn afhaalmaaltijden die onmiddellijk worden geconsumeerd of in zorginstellingen waar individuele porties medisch vereist zijn.

d. Verpakkingen voor verzorgingsproducten in hotels
Eenmalige verpakkingen voor shampoo, zeep, lotion en andere verzorgingsproducten die worden aangeboden bij individuele boekingen in hotels of andere accommodaties, worden verboden.

d. Zeer lichte plastic draagtassen (<15 micron)
Deze dunne zakjes verdwijnen, behalve wanneer ze nodig zijn om voedselverspilling te voorkomen (bijvoorbeeld voor los fruit) of om hygiënische redenen vereist zijn.

Lees onze blogpost over restricties of zie alle details in PPWR Bijlage V

3. Hergebruik- en navulverplichtingen voor horecazaken en transport

a. Vanaf februari 2027 moeten horecazaken aan consumenten de mogelijkheid bieden om hun eigen verpakkingen of recipiënten mee te brengen (Bring-Your-Own). Ze moeten klanten ook duidelijk informeren over die mogelijkheid.

Zie alle details in PPWR Art. 32

b. Vanaf februari 2028 moeten horecazaken een herbruikbare verpakkingsoptie aanbieden voor afhaalmaaltijden. Vanaf 2030 streven ze ernaar om 10% van de producten voor de verkoop in een herbruikbare verpakking aan te bieden.

Zie alle details in PPWR Art. 33

c. Vanaf 1 januari 2030 moeten bedrijven ervoor zorgen dat 40% van hun transportverpakkingen herbruikbaar is. Dit geldt voor de verpakkingsvormen die artikel 29(1) opsomt: pallets, klapkratten, dozen, trays, plastic kratten, IBC’s, pails, drums, canisters. In interne logistiek binnen Belgie of tussen gelinkte bedrijven in EU lidstaaten moet deze verpakking zelfs volledig herbruikbaar zijn vanaf 2030. Artikel 29(4)(d) sluit kartonnen dozen expliciet uit.

Zie alle details in PPWR Art. 29.

d. Minstens 10% van de verzamelverpakkingen die gebruikt worden om (verpakte) producten samen te voegen tot een voorraad- of inventariseenheid moeten tegen 2030 herbruikbaar worden, met 25% als streefdoel in 2040, met uitzondering van karton.

Lees onze blogpost met de definitie van herbruikbare verpakkingen of zie alle details in PPWR Art. 29 .

4. Europa zal in augustus 2026 ook een uniform logo voor hergebruik introduceren, dat verplicht op de verpakking moet staan

5. Vanaf 1 januari 2030 mogen alleen recycleerbare verpakkingen op de markt gebracht worden

Dat betekent dat ze moeten voldoen aan de criteria voor design-for-recycling die zijn vastgelegd in de Delegated Acts (Article 29(2)(a)). Verpakkingen moeten vanaf 2030 een recycleerbaarheidsklasse A, B of C behalen en vanaf 2038 een klasse A of B. De Europese Commissie zal uiterlijk op 1 januari 2028 gedetailleerde design-for-recycling-criteria vaststellen. Article 29 (11) bevat een lijst van uitzonderingen die vrijgesteld zijn van de recycleerbaarheidplicht. Lees onze blogpost over recycleerbaarheid.

Zie alle details in PPWR Art. 6.

8. Tegen 2030 moet de hoeveelheid verpakkingsafval per capita met 5% dalen (in vergelijking met 2018)

Reduce | Eliminatie

Reduce | Oververpakking & Verpakkingsminimalisatie

Refill | Refill on the Go

Horecazaken zullen moeten toelaten dat consumenten hun eigen verpakking meebrengen. Het is een evolutie die nieuwe kansen biedt voor horecazaken én voor producenten van serviceverpakkingen en ruimte creëert voor nieuwe producten, diensten en ondersteunende materialen, zoals hygiënetools en communicatiestickers. Voor horeca is het een manier om kosten te optimaliseren en klanten extra service te bieden. De verpakking van de consument mag geweigerd worden als die niet hygiënisch in orde is.

Reuse | Return on the Go

Bij herbruikbare verpakkingen moet er een minimum aantal rotaties gegarandeerd worden. Een efficiënt retoursysteem is hierbij van groot belang, met een waarborg of beloning voor het terugbrengen en voldoende retourlocaties via een netwerk van handelaars of zelfs Return-Vending-Machines (RVMs). Om dit gemakkelijk en efficiënt te organiseren werk je best niet alleen. Door samen te werken in een breder systeem, worden business cases al snel positief. Verschillende innovatieve bedrijven – inclusief poolproviders, wasfaciliteiten en softwareleveranciers – bieden een brede waaier aan diensten om je hierbij te helpen. Je vindt ze terug in onze MatchMaker.

Reuse | Return at home

Heel wat maaltijdleveranciers bieden consumenten de mogelijkheid om hun bestelling in herbruikbare verpakkingen te ontvangen. Consumenten kunnen de herbruikbare verpakkingen vervolgens rechtstreeks vanaf hun voordeur retourneren bij de volgende levering, meestal in combinatie met een beloning of waarborg om het retourneren te stimuleren en consumententrouw te belonen. Lees ook onze blog over thuisleveringen.

Recycle

Wanneer je serviceverpakkingen (her)ontwerpt, zorg dan dat ze recycleerbaar zijn door gebruik te maken van onze algemene Design for Recycling Guidelines en de Design4Recycling FAQ's.

De voorbeelden hieronder hebben een hoog risico om verboden te worden op de EU-markt in 2030 in het kader van de nieuwe PPWR-wetgeving.

PVC-verpakkingen moeten vervangen worden door recycleerbare alternatieven zoals PE, PP, PS, PET, aluminium, staal of glas. Merk op dat verpakkingen uit papier-karton in België niet aanbevolen worden voor bereide maaltijden, omdat papier-karton proper en droog moet zijn om het te recycleren.
Plastic verpakkingen (zoals trays) die gekleurd zijn met pigmenten die carbon black bevatten moeten ook uitgefaseerd worden. Ze kunnen immers niet gedetecteerd worden in de sorteercentra en kunnen daardoor niet gerecycleerd worden. Je kan kiezen voor andere kleuren of donkere NIR-detecteerbare pigmenten. Je kan het gekleurde of met carbon black geprinte oppervlak ook beperken tot een klein deel van de verpakking (een logo of een streep bijvoorbeeld).

Aarzel niet om contact met ons op te nemen wanneer u uw verpakking (her)ontwerpt, om er zeker van te zijn dat deze recycleerbaar is.

Fost Plus is supporting its members in the transition to sustainable materials management. It is clear that the impact will be different for each sector, as will the solutions. Some products can be sold or shipped without packaging, for others the challenge lies in setting up logistical return systems, and in yet other cases the main focus is on recycled content.

Together with our members, we explore different paths and try to offer solutions. By sharing best practices and successful projects, we aim to inspire companies and encourage cross-pollination between different sectors.

Do you want to explore options for the reduction and reuse of your packaging, but are you not yet sure where to start? Are you looking for the right partners? Are you working on a prevention or reuse project but have you got stuck somewhere? Or do you just want to share a successful experience? We’d love to hear about it! Use our contact form to get in touch.