PPWR Insights 1 - Wat betekenen de nieuwe recycleerbaarheidscriteria voor jouw bedrijf?

De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) introduceert nieuwe en strikte recycleerbaarheidscriteria voor alle verpakkingen die op de EU-markt worden gebracht. In deze blogpost gaan we dieper in op die criteria, hoe en wanneer ze zullen bepaald worden en welke invloed ze zullen hebben op het ontwerp van verpakkingen.

Wanneer spreken we van een recycleerbare verpakking?

Vanaf 2030 moeten alle verpakkingen ontworpen zijn voor recyclage, zodat ze verwerkt kunnen worden tot secundaire grondstoffen die van een voldoende kwaliteit zijn om primaire materialen te vervangen.

Verpakkingen worden als recycleerbaar beschouwd als ze:

• Ontworpen zijn voor recyclage en voldoen aan bepaalde kwaliteitsnormen.
• Voldoen aan recycleerbaarheidsgraden A, B of C, die doorheen de tijd strenger worden. Vanaf 2038 zijn alleen nog niveaus A en B toegestaan. 
• Apart ingezameld, efficiënt gesorteerd en op grote schaal gerecycleerd kunnen worden (vanaf 2035).
• Voldoen aan prestatieniveaus (A, B of C) voor recycleerbaarheid, die doorheen de tijd strenger worden (vanaf 2038 zijn alleen nog niveaus A en B toegestaan).

Tegen 2028 zal de Europese Commissie gedetailleerde en gestandaardiseerde criteria ontwikkelen voor de recycleerbaarheid van verpakkingen. Elke verpakking krijgt dan op basis van die criteria een score toegewezen. De criteria zijn nog in volle ontwikkeling en worden verder behandeld in aparte werkgroepen (zie kader).

Uitzonderingen en financiële incentives

Een aantal verpakkingstypes, waaronder verpakkingen voor geneesmiddelen en babyvoeding, zijn tijdelijk vrijgesteld. Innovatieve verpakkingsoplossingen die nog niet voldoen aan de nieuwe recycleerbaarheidscriteria kunnen gedurende maximaal vijf jaar op de markt gebracht worden, als er een duidelijk plan is om aan de criteria te voldoen.

Vanaf 2030 zullen de bijdragen voor de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) – de huidige Groene Punt-tarieven – gemoduleerd worden op basis van de recycleerbaarheidsscore. Dit betekent dat producenten hogere vergoedingen betalen voor moeilijk recycleerbare verpakkingen en lagere vergoedingen voor verpakkingen met een goede recycleerbaarheidsscore.

Wat betekent recycleerbaarheid op schaal?

Tegen 2030 zal de EU een methodologie invoeren om te beoordelen of een verpakking daadwerkelijk op schaal gerecycleerd wordt. Die zal gebaseerd zijn op de effectieve recyclagecijfers per verpakkingsmateriaal, die via een transparant monitoringsysteem worden opgevolgd. De PPWR introduceert een gefaseerde aanpak: de design-for-recycling criteria weerspiegelen de theoretische technische recycleerbaarheid, terwijl het criterium van de recyclage op schaal moet garanderen dat de materialen in de praktijk ook voldoende gerecycleerd worden over de hele Europese Unie. De deadline hiervoor is vastgesteld op 2035.

Het blijft echter onduidelijk of een materiaalgroep die tegen 2035 niet op schaal gerecycleerd wordt, ook effectief van de markt wordt verbannen – zoals een strikte interpretatie van de tekst suggereert – of dat die materiaalgroep een lagere recycleerbaarheidsscore zal krijgen.

Wat kan je nu al doen?

De deadline van 2030 lijkt ver weg, maar komt snel dichterbij rekening houdend met de ontwikkelingscycli van verpakkingen en verpakte producten. Het antwoord op de vraag of je moet wachten tot alle definitieve recycleerbaarheidscriteria gepubliceerd zijn voor je actie onderneemt, is nee. Op dit ogenblik bestaat er immers al voldoende convergentie tussen de verschillende referentiekaders inzake recycleerbare verpakkingen om met vertrouwen te handelen.  

Om bedrijven te helpen vandaag al ontwerpbeslissingen te nemen voor plastic verpakkingen die voldoen aan PPWR hebben Fost Plus en Valipac, in samenwerking met Verpact (Nederland), Citeo (Frankrijk), Green Dot Norway en NPA Sweden, het No Regrets Playbook voor plastic verpakkingen ontwikkeld. Dit Playbook is gebaseerd op een grondige vergelijking van bestaande richtlijnen inzake de recycleerbaarheid van plastics en de gepubliceerde Europese normen voor plastic verpakkingen. Het resultaat is een reeks solide, breed gedragen ontwerpkeuzes die nu al toepasbaar zijn — met concrete voorbeelden van goed ontworpen verpakkingen én verpakkingen die vermeden moeten worden.  

Als bedrijf kan je nu al je volledige verpakkingsportfolio inventariseren en per verpakking oplijsten wat de exacte samenstelling ervan is. Deze informatie kan je aftoetsen met de No regrets Playbook om na te gaan of je verpakking elementen bevat die op termijn niet meer toegelaten worden.