Steeds meer bulk en hergebruik in de winkels, maar de Belgische consument treuzelt
De Reuse Barometer van Fost Plus en ConsomAction maakt een eerste stand van zaken op van de bulk- en hergebruiksector in ons land. Daaruit blijkt dat de logistiek en infrastructuur matuur genoeg zijn om een bredere uitrol mogelijk te maken, maar dat er een grotere inzet van de consument nodig is.
RE-VRAC Belgium is een eerste analyse van de markt voor bulk en hergebruik in België, in de schoot van de Europese Reuse Barometer. Het rapport legt de basis om jaar na jaar de economische, maatschappelijke en operationele evolutie van bulkverkoop en hergebruik op te volgen. De resultaten zijn gebaseerd op een beperkte steekproef van innovatieve actoren binnen de sector.
Jonge wolven in de sector
80 % van de bevraagde bedrijven in hergebruik zagen het licht na 2010. Dit wijst enerzijds op de recente groei binnen de sector, maar anderzijds ook op de operationele maturiteit van de spelers. Deze kan verklaard worden door de stevige culturele verankering. Hergebruik steunt immers op een lange traditie in België, bijvoorbeeld voor dranken zoals vruchtensappen en bier.
Hoewel de meeste bevraagde bedrijven zijn klein, met 1 à 2 voltijdse werknemers, stijgt de omzet binnen hergebruik gemiddeld met 11 % per jaar (2022-2024). Dat geldt voornamelijk voor bedrijven actief in transport en de B2B-HoReCa, waar systemen matuur en competitief zijn dankzij meer voorspelbare consumptiemodellen. De retailsector, de B2C-horeca en de e-commerce kennen daarentegen een lagere rentabiliteit, wat het gevolg is van de afhankelijkheid van individuele consumentengewoonten en kleinere marges.
De keuze voor herbruikbaar is nog niet vanzelfsprekend voor de consument
Herbruikbare verpakkingen zitten in de lift, want op de Belgische markt zijn reeds 43 % van de huishoudelijke verpakkingen en 82 % van de industriële verpakkingen (in gewicht) herbruikbaar. Toch blijft voor deelnemers aan de barometer de kostprijs van herbruikbare verpakkingen het grootste obstakel: hun eenheidsprijs ligt vaak hoger dan die van eenmalige verpakkingen, wat doorweegt op de keuzes van de consument.
De bevraagde bedrijven noemen de volgende belangrijke obstakels:
- Herbruikbare verpakkingen zijn nog onvoldoende ingeburgerd bij de consument (32%): Consumentengewoontes zullen pas veranderen wanneer de juiste incentives en infrastructuur aanwezig zijn.
- Hoge investeringskosten (23%) die gelinkt zijn aan het verbeteren van de toeleveringsketen (23%), aangezien de coördinatie tussen de inzameling, reiniging en herverdeling van herbruikbare verpakkingen vaak sterk gefragmenteerd blijft.
De verandering moet door alle economische actoren gedragen worden. Enerzijds vragen bedrijven om een duidelijker kader dat hen zekerheid biedt op de lange termijn. Anderzijds hebben consumenten behoefte aan betere begeleiding, zodat duurzame keuzes vanzelfsprekend worden. Onze ambitie is duidelijk: hergebruik en preventie zijn, naast recyclage, de hefbomen die we nodig hebben om te evolueren naar een echt duurzame keten voor verpakkingsmaterialen.
Hoe kan Fost Plus jou helpen?
Je wil de mogelijkheden rond reductie en hergebruik van je verpakkingen verkennen, maar je weet niet goed waar te beginnen? Je bent op zoek naar de juiste partners? Je bent bezig met een project rond hergebruik maar je loopt ergens vast? Of je wil gewoon een succesvolle ervaring delen? We horen het graag! Neem contact op met ons Reduce & Reuse Team via het contactformulier.