Nieuwe Europese wetgeving (PPWR), circulaire strategieën en innovaties voor droge en verse voeding

De voedingssector blijft innoveren en tegelijk neemt ook de druk om verpakkingsafval te reduceren toe. De Packaging & Packaging Waste Regulation (PPWR) bepaalt dat de hoeveelheid verpakkingsafval per capita tegen 2030 met 5% moet dalen. Dat biedt voor slimme bedrijven heel wat kansen om te innoveren. Grote spelers blijven elke verpakking optimaliseren om de hoeveelheid materiaal tot een minimum te beperken, maar er worden ook heel wat pilootprojecten rond het hervullen en hergebruiken van verpakkingen opgezet.

Op deze pagina ontdek je de belangrijkste impact van PPWR op voedingsproducenten, evenals de belangrijkste trends en innovaties.

This list is not exhaustive: it contains the most important points from the PPWR that are relevant to e-commerce companies and specifically to e-commerce packaging. More information can be found on our PPWR page.

Please note: The European Commission is still working on an official FAQ and additional delegated and implementing acts, which may contain further clarification or changes. These documents have not yet been published. Keep an eye on official EU sources and national guidelines for the latest information. Fost Plus is not liable for any inaccuracies or omissions in this list, or for the consequences of actions taken on the basis of it. We recommend that you first seek legal advice.

1. Administratieve verplichtingen

Voor producenten*

a. Verpakkingsverantwoordelijkheid: Als voedingsbedrijf word je onder de PPWR meestal beschouwd als “producer” van je verpakking. Je mag alleen verpakkingen gebruiken die aan de PPWR-eisen voldoen. Je leveranciers moeten ook de nodige technische documentatie en EU-conformiteitsverklaringen kunnen voorleggen.
Breng je als fabrikant (manufacturer), importeur of distributeur verpakte producten voor het eerst op de markt van een lidstaat – ook via verkoop op afstand – dan word je in die lidstaat beschouwd als producer.

b. Bereid je voor op registratie in elk EU-land waar je levert (2027): zodra het nationale PPWR-register per lidstaat wordt geopend (18 maanden na de uitvoeringshandeling van februari 2026), moet je bedrijf geregistreerd zijn voor je je verpakkingen op de markt kan brengen.

c. Bereid je informatie voor en houd ze bij overeenkomstig Annex IX (rapportage vanaf 1 juni na het eerste volledige jaar): registreer voor elke bestelling de hoeveelheid en het type materiaal, het type verpakking (primaire/secundaire/transportverpakking) en herbruikbare verpakkingssystemen (indien van toepassing). Deze gegevens moeten jaarlijks worden ingediend.

d. Vanaf augustus 2028 moeten verpakkingen die in de EU op de markt worden gebracht, voorzien zijn van een geharmoniseerd label dat aangeeft van welk materiaal ze zijn gemaakt, bijvoorbeeld plastic, aluminium, papier/karton of glas.
Mees meer over labeling in deze blogpost.

e. Vanaf augustus 2026 worden drankcapsules, koffiepads en theezakjes ook als verpakkingen beschouwd. Dit betekent dat voor deze verpakkingen ook alle PPWR-regels gelden en dus een aangifte- en bijdrageplicht is voor de hoeveelheden die vanaf augustus 2028 op de markt gebracht worden.
De volledige lijst in de PPWR ANNEX I

*Producent: stelt een verpakking voor het eerst beschikbaar in een lidstaat (bijvoorbeeld België) en kan de fabrikant, importeur of distributeur zijn (gemachtigde vertegenwoordiger voor EPR indien de producent niet in de lidstaat is gevestigd).

2. Restricties op eenmalige plastic verpakkingen vanaf 2030

a. Eenmalige plastic verzamelverpakkingen om meerdere producten samen te verkopen, worden verboden. Enkel verzamelverpakkingen die nodig zijn voor de logistieke hantering blijven toegelaten.

b. Voor onbewerkte groente en fruit onder 1,5 kg worden eenmalige plastic verpakkingen verboden. Het gaat onder meer om zakjes, netjes, bakjes en potjes. Uitzonderingen zijn mogelijk als er risico is op waterverlies, oxidatie of microbiologische gevaren, of als het nodig is om biologische producten te scheiden van niet-biologische, conform Verordening (EU) 2018/848.

Lees onze blogpost over restricties of zie alle details in PPWR Bijlage V

3. Vanaf 1 januari 2030 moeten winkels groter dan 400 m² ernaar streven om 10% van hun oppervlakte voorzien voor navulstations

4. Vanaf 1 januari 2030 moeten voedingsbedrijven de volgende doelstellingen halen op het vlak van hergebruik

a. Vanaf 1 januari 2030 moeten bedrijven ervoor zorgen dat 40% van hun transportverpakkingen herbruikbaar is. Dit geldt voor de verpakkingsvormen die artikel 29(1) opsomt: pallets, klapkratten, dozen, trays, plastic kratten, IBC’s, pails, drums, canisters. In interne logistiek binnen Belgie of tussen gelinkte bedrijven in EU lidstaaten moet deze verpakking zelfs volledig herbruikbaar zijn vanaf 2030. Artikel 29(4)(d) sluit kartonnen dozen expliciet uit.

Zie details in PPWR Art. 29 – meer details in onze blog

b. Minstens 10% van de verzamelverpakkingen die gebruikt worden om (verpakte) producten samen te voegen tot een voorraad- of inventariseenheid moeten tegen 2030 herbruikbaar worden, met 25% als streefdoel in 2040, met uitzondering van karton.

Lees onze blogpost met de definitie van herbruikbare verpakkingen of zie alle details in PPWR Art. 29

5. Vanaf 1 januari 2030 mogen alleen recycleerbare verpakkingen op de markt gebracht worden

Dat betekent dat ze moeten voldoen aan de criteria voor design-for-recycling die zijn vastgelegd in de Delegated Acts (Article 6 (2)(a)). Verpakkingen moeten vanaf 2030 een recycleerbaarheidsklasse A, B of C behalen en vanaf 2038 een klasse A of B. De Europese Commissie zal uiterlijk op 1 januari 2028 gedetailleerde design-for-recycling-criteria vaststellen. Article 6 (11) bevat een lijst van uitzonderingen die vrijgesteld zijn van de recycleerbaarheidplicht zoals contactgevoelige verpakkingen voor zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding, bewerkte voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding, en voeding voor medisch gebruik zoals gedefinieerd in artikel 1, onder a), b) en c), van Verordening (EU) nr. 609/2013;.

Lees onze blogpost over recycleerbaarheid of zie alle details in PPWR Art. 6

6. Composteerbare verpakkingen

Vanaf Februari 2028 moeten theezakjes, koffiepads en etiketten/stickers op fruit en groenten verplicht composteerbaar zijn. Enkel deze verpakkingen worden geviseerd, omdat ze worden beschouwd als "soft after use" of doorlaatbaar, waardoor ze onlosmakelijk met hun inhoud verbonden zijn en noodzakelijk zijn voor de consumptie ervan. Ze moeten voldoen aan composteerbaarheidsnormen die compatibel zijn met de verwerking van organisch afval in vergistings- en industriële composteringsinstallaties.
Alle andere verpakkingen moeten recycleerbaar zijn, behoudens zeldzame uitzonderingen die door de lidstaten kunnen worden toegestaan en die aan strikte, duidelijk omschreven criteria moeten voldoen. Op dit ogenblik is er bij de nationale en regionale autoriteiten onvoldoende draagvlak om dit verder uit te breiden.

Zie details in PPWR Art. 9 + annexe III

Reduce | Eliminatie

Elimineren van de verpakking is niet altijd mogelijk omdat het tot voedselverlies kan leiden. Om te begrijpen wat mogelijk is, moet de totale keten geëvalueerd worden. In sommige gevallen dient de verpakking enkel voor identificatie van het product en kan hiervoor met laser branding gewerkt worden (zoals de markering van bio-groenten en -fruit). Sommige bedrijven laten de etiketten zelfs volledig weg. Lees meer op onze blogpost.

Reduce | Oververpakking & Verpakkingsminimalisatie

Refill | Refill on the Go

Refill | Refill at home

Refill at home-concepten voor droge en verse voeding stimuleren consumenten om grotere of geconcentreerde formaten kopen, zoals yoghurtculturen, bak- en broodmixen, gedroogde peulvruchten, granola of pasta in bulkverpakkingen, gedehydrateerde maaltijden of soepen en fermentatiekits zoals kombucha of kefir. Ze kunnen die vervolgens thuis omzetten of overgieten in kleinere herbruikbare containers voor praktisch dagelijks gebruik.

Reuse | Return on the Go

Verpakkingsoplossingen voor voedingsverpakkingen bieden consumenten de mogelijkheid om goederen te ontvangen in herbruikbare verpakkingen, die zij – vaak in ruil voor een kleine waarborg/beloning – kunnen terugbrengen naar aangewezen inzamelpunten. Producenten kunnen deze verpakkingen vervolgens reinigen en hergebruiken voor toekomstige producten. Verpakkingen in glas bestaan al langer, maar ook hier zie je tal van nieuwe innovaties, pool providers, standaarden en pilotprojecten die momenteel in de sector worden ontwikkeld en getest. Lees ook onze blog over onze fieldtrip en vind partners via onze MatchMaker.

Reuse | Return at home

Recycle

Bij het (her)ontwerpen van uw voedselverpakking is het belangrijk om ontwerpen te vermijden die de sorteerbaarheid en recycleerbaarheid belemmeren, zoals het gebruik van verschillende materialen, niet-IR-detecteerbare componenten, full body sleeves of carbon black-pigmenten, aangezien deze door NIR-detectiesystemen in Belgische sorteercentra niet correct worden herkend en zo de sortering verstoren. Om na te gaan of uw verpakking recycleerbaar is, raadpleeg onze algemene Design for Recycling-richtlijnen en de Design4Recycling FAQ

Om na te gaan of uw verpakking recycleerbaar is, raadpleeg onze algemene Design for Recycling-richtlijnen en de Design4Recycling FAQ, neem gerust contact met ons op voor persoonlijk advies via het contactformulier, en houd er rekening mee dat de komende jaren belangrijke wijzigingen worden verwacht door de PPWR-wetgeving. schrijf u daarom zeker in op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van de laatste updates.

Fost Plus ondersteunt haar leden in de transitie naar een duurzaam materialenbeheer. Het is duidelijk dat de impact voor elke sector anders zal zijn, net als de oplossingen. Sommige producten kunnen zonder verpakking verkocht of verzonden worden, voor andere ligt de uitdaging in het opzetten van logistieke retoursystemen, in nog andere gevallen wordt vooral gekeken naar recycled content.

Samen met onze leden verkennen we verschillende paden en proberen we oplossingen aan te bieden. Door best practices en succesvolle projecten te delen, willen we bedrijven inspireren en kruisbestuivingen tussen verschillende sectoren stimuleren.

Je wil de mogelijkheden rond reductie en hergebruik van je verpakkingen verkennen, maar je weet niet goed waar te beginnen? Je bent op zoek naar de juiste partners? Je bent bezig met een project rond preventie of hergebruik maar je loopt ergens vast? Of je wil gewoon een succesvolle ervaring delen? We horen het graag! Neem contact met ons op via het contactformulier.