In 2026 zullen de drie gewesten een zwerfvuilbelasting invoeren voor producenten die eenmalige verpakkingen op de Belgische markt brengen. De inkomsten uit die belasting zullen gebruikt worden om de kosten voor het opruimen van zwerfvuil te financieren. De interregionale ontwerptekst voor de belasting zit in de laatste rechte lijn voor goedkeuring in de parlementen. Toch blijft er nog heel wat onduidelijkheid rond de praktische, juridische en financiële implicaties.
De zwerfvuilbelasting komt er naar aanleiding van de Europese richtlijn voor eenmalige plastics (Single Use Plastics of SUP), die in 2019 werd gepubliceerd. Verschillende bepalingen uit die richtlijn zijn vandaag al in voege, zoals het verbod op plastic wegwerpbestek. Maar de richtlijn voorzag ook dat producenten verantwoordelijk worden voor het zwerfvuil dat door hun producten en verpakkingen veroorzaakt wordt.
Belasting op eenmalige plastic verpakkingen en drankblikjes
De drie gewesten zullen op basis van die bepaling in 2026 een zwerfvuilbelasting invoeren. Concreet zullen producenten via die belasting betalen voor het opruimen van zwerfvuil, het ledigen van de straatvuilnisbakken en de sensibilisering van burgers. Deze kosten worden vandaag gedekt door lokale besturen. We verwachten dat de ontwerptekst in het eerste kwartaal van 2026 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd zal worden.
De Europese richtlijn is van toepassing op een aantal specifieke eenmalige plastic verpakkingen, waaronder plastic drankverpakkingen en verpakkingen voor bepaalde voedingsproducten. Uit de interregionale ontwerptekst blijkt dat de gewesten ervoor gekozen hebben om de scope verder uit te breiden met drankblikjes en sigarettenverpakkingen. Daarnaast vallen ook ballonnen, tabaksproducten, kauwgom en vochtige doekjes onder het toepassingsgebied van de belasting.
102 miljoen euro per jaar
Uit de meest recente ontwerptekst kunnen we opmaken dat de belasting voor de verpakkingsproducenten op jaarbasis 102 miljoen euro zal bedragen. In april 2026 zal Fost Plus een voorafbetaling van de helft van dat bedrag moeten uitvoeren. De betrokken producenten zullen in principe de keuze hebben om ofwel individueel uitvoering te geven aan de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, ofwel collectief via hun aansluiting bij Fost Plus.
Ondanks de nakende invoering blijft er in de ontwerptekst nog heel wat onduidelijkheid rond de juridische, praktische en financiële implicaties. We onderzoeken momenteel samen met de betrokken sectorfederaties welke stappen we kunnen ondernemen, onder andere hoe we de voorafbetaling zullen financieren en hoe dit bedrag doorgerekend zal worden aan de betrokken leden.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Op basis van de ontwerptekst die vandaag voorligt is het onmogelijk om een exacte berekening te maken van de belasting die elk individueel lid zal betalen. Daarvoor zijn er nog te veel onduidelijkheden. We hebben in ons aangiftesysteem MyFost wel een rapport gemaakt (rapport MFRM08 Zwerfvuil Bijdrage Simulatie) waarmee je een eerste inschatting kan maken. Let wel: dit bedrag is louter indicatief en is uitsluitend gebaseerd op de momenteel beschikbare informatie. Het is geen definitief bedrag. Een definitieve berekening kan pas worden gemaakt wanneer alle voorwaarden bekend en gevalideerd zijn.
We hebben ook een FAQ voorbereid over dit dossier, waarin we dieper ingaan op een aantal aspecten die voor jouw bedrijf van belang kunnen zijn. Je kan het document hieronder raadplegen.
Heb je daarnaast nog vragen? Dan kan je altijd terecht bij je accountmanager of bij onze Customer Service.
Disclaimer
Alle handelingen en communicatie – inclusief deze communicatie – die uitgaan en zullen uitgaan van Fost Plus in verband met de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor bepaalde afvalstromen en zwerfvuil, moeten steeds worden begrepen onder voorbehoud van alle rechten en zonder enige nadelige erkentenis.