Cijfers en grafieken

De inzameling en recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval via het Fost Plus-systeem: alle cijfers op een rijtje.

Kerncijfers

De recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval in België:

  • 11.000.000 Belgen in 589 gemeenten hebben toegang tot de selectieve inzameling van huishoudelijk verpakkingsafval.
  • Bijna 5.000 bedrijven zijn aangesloten bij Fost Plus. Ze gaven in 2016 778.100 ton huishoudelijke verpakkingen aan.
  • Fost Plus recycleerde in 2016 680.000 ton verpakking, goed voor 87,4% van de totale hoeveelheid die op de markt kwam. Daardoor vermeden we de uitstoot van 670.000 ton CO2.
  • Per inwoner recycleren we jaarlijks ongeveer 30 kg glas, 16 kg PMD en 65 kg papier-karton, waarvan 16 kg verpakking.
  • Het jaarlijkse budget van Fost Plus bedroeg in 2016 131,7 miljoen euro. De inkomsten komen uit de bijdragen van de leden enerzijds en de verkoop van de selectief ingezamelde materialen anderzijds.
  • Het hele Fost Plus-systeem stelt ongeveer 2.500 mensen tewerk. 

Cijfers en grafieken 2016

Globale evolutie van markt en recyclage

Resultaten van recyclage en nuttige toepassing

Recyclage en nuttige toepassingen

recyclageresultaten_per_gewest_2014_nl.jpg

Hoeveelheid verpakking versus BBP

Hoeveelheid verpakkingen vs BBP

Terwijl het BBP verder blijft stijgen, daalt de hoeveelheid verpakking die op de markt gebracht wordt.

Evolutie van het aantal leden en hun aangiften

Aandeel papieren aangiftes

Aandeel papieren aangiftes

Het aantal leden dat de online aangifteapplicaties FostPack of ePack gebruikt blijft groeien. Daardoor is het aandeel van papieren aangiftes verder gedaald tot slechts 10%.

 

Aantal leden

Evolutie van het aantal leden

Op 31 december 2016 telde Fost Plus 4.967 leden. Dit is nagenoeg een stabilisatie ten opzichte van 2015. In de loop van 2016 sloten 173 nieuwe bedrijven zich aan bij Fost Plus.

Het merendeel van de afsluitingen is te wijten aan de stopzetting van activiteiten of omdat de bedrijven geen verpakkingsverantwoordelijke meer zijn.

Tonnage aangegeven door leden

Tonnage aangegeven door leden

In 2016 hebben de 4.967 aangesloten bedrijven samen 778,1kT verpakkingen op de markt gebracht. Dit is 0,7% minder dan in 2015.

 

Groene Punt-bijdrage

GP-bijdrage

De bijdrage voor 2016 bedraagt 71,91 mio EUR wat een stijging van 14% betekent in vergelijking met 2015. Deze evolutie is voornamelijk het gevolg van hogere Groene Punt-tarieven voor het merendeel van de materialen in 2016. In 2016 zijn ook 84 leden retroactief aangesloten. Als die retroactieve bijdragen meegerekend worden, bedraagt de totale Groene Punt bijdrage voor 2016 72,1 mio EUR.

De materialen in tonnage en bijdrage

Grafiek02_de_materialen_in_tonnage_bijdrage_in_euro2016_small.jpg

Deze grafiek geeft de verdeling van het aangegeven tonnage en de bijdrage over de verschillende materialen. De materialen glas en papier-karton zijn het sterkst vertegenwoordigd in gewicht. Samen zijn ze goed voor 60% van het totale tonnage. De grootste bijdrage in euro wordt echter geleverd door de categorie ‘andere valoriseerbaar’ (bijv. andere plastic verpakkingen dan PET- en HDPE-flessen). Het Groene Punt-tarief ligt voor deze materialen immers een stuk hoger.

Groene Punt-tarieven

Groene Punt-tarieven

De Groene Punt tarieven voor 2017 stijgen gemiddeld met 7% ten opzichte van 2016. De ambitieuze actieplannen om het zwerfvuil terug te dringen, lagere materiaalopbrengsten en stijgende operationele kosten leiden tot een stijging van de Groene Punt-tarieven.

Gemiddelde Groene Punt-bijdrage per ton verpakking

Deze grafiek geeft de gemiddelde bijdrage (in euro) weer die de Fost Plus-leden de voorbije tien jaar hebben betaald per kg verpakking die ze op de markt hebben gebracht.

In 2016 betaalden de leden 0,092 EUR per kg - of 92,4 EUR per ton - verpakking aan Fost Plus. Dit is 15% hoger dan in 2015, voornamelijk als gevolg van de hogere Groene Punt-tarieven 2016.

Tonnage en bijdrage per productgroep

Tonnage en bijdrage per productgroep

Voeding en dranken vertegenwoordigen samen het leeuwendeel van de eenmalige huishoudelijke verpakkingen, namelijk 73% van het totaalgewicht en 69% van de totale bijdrage van de eenmalige huishoudelijke verpakkingen.

Verdeling van de leden volgens bijdrage

Verdeling van de leden volgens bijdrage

Fost Plus kent een sterke concentratie van de bijdrage bij een beperkt aantal leden. In 2016 betaalde 5% van de leden 89% van de totale bijdrage. Omgekeerd staat 95% van de leden in voor 11% van de bijdrage.

Aandeel van de verschillende aangiftesystemen

Aandeel van de verschillende aangiftesystemen

Fost Plus biedt haar leden verschillende vereenvoudigde aangiftesystemen aan om de administratieve werklast te beperken. In 2016 heeft 79% van de leden gebruik gemaakt van zo’n vereenvoudiging. Die bedrijven geven samen 20% van het totale gewicht aan en betalen 14% van de totale bijdrage. De vereenvoudigde aangiftesystemen zijn dan ook vooral bedoeld voor de kleinere bedrijven.

Grotere bedrijven doen meestal een gedetailleerde aangifte op basis van verpakkingsfiches. Het gaat om 21% van de leden, goed voor 80% van het totale gewicht en 86% van de totale bijdrage.

Inzamelen en sorteren

Evolutie van de inzamelresultaten

Evolutie van de inzamelresultaten

In vergelijking met 2015 is een zeer lichte stijging van het inzamelrendement vast te stellen voor PMD, en een lichte daling voor glas en papier-karton. Voor papier-karton bedraagt de daling circa 1,65%. Deze daling is gedeeltelijk te verklaren door de dalende verkoop van kranten en tijdschriften. Daarnaast is er eveneens het fenomeen van de parallelle inzamelingen – zowel legaal als illegaal – van papier-karton.

Verdeling kosten en opbrengsten van Fost Plus

Verdeling kosten en opbrengsten

De ledenbijdragen en de opbrengsten uit de verkoop van de ingezamelde materialen vertegenwoordigen respectievelijk 49,7% en 41,5% van onze opbrengsten. De ledenbijdrage is de afgelopen jaren sterk toegenomen, terwijl de materiaalopbrengsten een dalende lijn vertonen.

Onze kosten bedroegen in 2016 148,1 miljoen euro, een stijging van 12% tegenover 2015. Een belangrijk deel van die stijging komt voort uit de middelen die we vrijmaken voor onze inspanningen in de strijd tegen zwerfvuil en voor meer openbare netheid. Maar ook de stijging van de afvalheffingen en de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens spelen een rol.

Inzamelresultaten per intercommunale

glas

 

papier-karton

 

pmd

Voor de fracties papier-karton en in minder mate glas zijn er verschillen tussen de intercommunales onderling. Voornaamste redenen zijn de aanwezigheid van toeristen (intercommunales met grote steden, kustgemeenten) en het lokaal gevoerde beleid inzake preventie.

Samenstelling van PMD

Samenstelling van PMD

De samenstelling van het opgehaalde PMD blijft relatief stabiel door de jaren heen. Metaalverpakkingen vertegenwoordigen bijna een kwart van de PMD-fractie, drankkartons zo’n 11%, plastic flessen en flacons ongeveer 43% en de blauwe zakken zelf 2%. Het residu is goed voor iets minder dan een zesde van de inhoud.

Evolutie van de kosten van inzamelen en sorteren

Kost glazinzameling

De evolutie van de gemiddelde kost voor het inzamelen van glas, papier-karton en PMD is het resultaat van de jaarlijkse prijsherzieningen in de lopende contracten enerzijds en de gewijzigde tarieven in vernieuwde contracten anderzijds. De schommelingen in de ingezamelde hoeveelheid per jaar spelen ook een rol.

De gemiddelde kosten in 2016 kenden een verdere stijging van maximaal 1%, met uitzondering van de inzameling papier-karton en de sortering PMD. Nieuwe marktbevragingen (sortering PMD) en het dalende tonnage (papier-karton) zorgden voor een groter effect op de gemiddelde kosten. Een bijkomende kostenverhogende factor in 2016 was de invoering van de kilometerheffing vanaf 01.04.2016.

Operationele nettokosten per inwoner

Operationele nettokosten per inwoner

De nettokosten per inwoner worden grotendeels bepaald door de operationele kosten voor de inzameling en de sortering enerzijds, en de inkomsten uit de verkoop van de ingezamelde en gesorteerde materialen anderzijds. De operationele kosten per inwoner zijn in 2016 licht gestegen ten opzichte van 2015. De inkomsten uit recyclage zijn in 2016 significant gedaald ten opzichte van 2015. Daardoor is ook de nettokost per inwoner gestegen met 8,2% ten opzichte van 2015.

PMD ingezameld bij bedrijven

PMD ingezameld bij bedrijven

Op 1 januari 2016 voerde Wallonië in navolging van Brussel en Vlaanderen de PMD-sorteerplicht in. Daardoor zijn alle bedrijven en organisaties in heel België verplicht om hun PMD selectief in te zamelen. De invoering had een positief effect op de ingezamelde hoeveelheden, die stegen van 4.800 ton in 2015 naar 5.465 ton in 2016. Deze cijfers slaan enkel op bedrijven die een specifiek contract PMD-bedrijven hebben afgesloten met hun afvalpartner. In de praktijk liggen de tonnages een stuk hoger. Een groot deel van het PMD dat wordt ingezameld bij(kleinere) bedrijven komt terecht in de huishoudelijke inzame­ling, waarvoor geen aparte cijfers beschikbaar zijn. Ook in de kwaliteit stellen we een verbetering vast. Het residupercentage daalde verder naar 21,8%.

Evolutie van het nationale residupercentage

Evolutie van het nationale residupercentage

Het nationale residupercentage is na een stijging in 2014 opnieuw aan het dalen en bedraagt in 2016 nog 16,45%. De inspanningen van een aantal intercommunales op dit vlak wierpen duidelijk hun vruchten af. Ook het residu in het PMD dat wordt ingezameld in bedrijven daalde.

Residupercentage van PMD/netheid van de glasbolsites

Residupercentage van PMD

 

Ipalle en IDM blijven met minder dan 10% de intercommunales met het laagste residupercentage.

Netheid van de glasbolsites

Alle glasbolnetwerken van de intercommunales worden minstens één keer per trimester bezocht. Op nationaal niveau wordt minstens 40 % van alle sites in de loop van het jaar gecontroleerd. Algemeen beschouwen we een netwerk als goed onderhouden als het minder dan 15 % vervuilde sites heeft. 2016 was een zeer goed jaar, waarbij verschillende intercommunales er zelfs in slagen om het aantal vervuilde sites onder de 5 % te houden (in het groen op de kaart).

Kwaliteit van de gesorteerde materialen

Kwaliteit van de gesorteerde materialen

In 2016 bleef de kwaliteit van doorzichtig PET, HDPE en drankkartons op een niveau dat vergelijkbaar is met dat van vorig jaar. De kwaliteit van blauw en groen PET verbeterde.

De resultaten komen voort uit 808 analyses van balen in verschillende sorteercentra. De analyses worden op een homogene manier uitgevoerd en richten zich op specifieke stromen en sorteercentra waar zich kwaliteitsproblemen voordeden.

In 2016 voldeed 99,2% van de PMD-leveringen aan de verwachtingen van de recycleurs.

Recyclage

Recyclage in Europa

Koploper in Europa

De meest recente cijfers van Eurostat – voor het jaar 2014 – geven duidelijk aan dat België de rest van Europa ver achter zich laat wanneer het op de recyclage van verpakkingsafval aankomt. De cijfers hebben betrekking op huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen samen.

 

Landen waar huishoudelijke verpakkingen verwerkt worden

Landen waar huishoudelijke verpakkingen verwerkt worden

Fost Plus zorgt ervoor dat de ingezamelde materialen zo dicht mogelijk bijhuis gerecy­cleerd worden. Daardoor beperken we de milieu-impact van het transport en de logistiek voor de verwerking tot een absoluut minimum. Het vereenvoudigt ook de controle op de recyclage van de materialen.

Concreet werd in 2016 meer dan 99% van de ingezamelde huishoudelijke verpakkingen in België of elders in Europa verwerkt tot gerecycleerde grondstoffen, klaar voor verwerking in nieuwe producten. 74,1% van de ingezamelde verpakkingen werd in België zelf verwerkt, 24,1% in onze buurlanden (Nederland, Duitsland en Frankrijk) en 1,5% in de rest van Europa. Het resterende deel (0,3%) werd buiten Europa verwerkt.

Evolutie van de opbrengst van materialen en het Groene Punt

Evolutie van de opbrengst van materialen en het Groene Punt

In 2016 zagen we een verdere daling van de materiaalopbrengsten en opnieuw een sterke stijging van de ledenbijdragen.

Detailopbrengst van de materialen

Detailopbrengst van de materialen

Net zoals de voorbije jaren nemen papier-karton en PET het leeuwendeel van de materiaalopbrengsten voor hun rekening.

Waarde van diverse materialen

Waarde van glas

Waarde van PET

Waarde van HDPE

Waarde van drankkartons

Waarde van aluminium

Waarde van staal

Waarde van papier-karton

Deze grafieken tonen de gewogen gemiddelde waarde van de contracten volgens modelbestek. De variaties worden bepaald door wijzigingen in de contractvoorwaarden naar aanleiding van offerteaanvragen, eventuele herzieningen van prijsformules in de contracten en, in mindere mate, schommelingen in de maandelijks ingezamelde hoeveelheden per contract.

 

Evolutie van de tonnage van huishoudelijke verpakkingen

Evolutie van de tonnage van huishoudelijke verpakkingen

Naast de inzameling van glas, papier-karton en PMD vergoedt Fost Plus ook bijkomende verpakkingen die door de intercommunales worden ingezameld en gerecycleerd. Het betreft voornamelijk andere plastic verpakkingen die niet in de PMD-zak thuishoren, metalen verpakkingen die via het KGA ingezameld worden en – weliswaar in beperkte mate – wijnfleskurken. Sinds 2009 zijn de gerecycleerde hoeveelheden die door de intercommunales bij Fost Plus worden aangegeven toegenomen met meer dan 45%.

Gemiddelde materiaalprijzen

Gemiddelde materiaalprijzen

In 2016 bedroeg de gewogen gemiddelde waarde, berekend over alle materialen, 97,6 EUR/T.

 

(klik op de afbeelding om het jaarverslag 2016 te downloaden)

 

Meer info?

Neem contact op met Fost Plus via info@fostplus.be.

Journalisten kunnen terecht bij onze persverantwoordelijke Fatima Boudjaoui.

tel: +32 2 775 03 50
fax: +32 771 16 96
e-mail: public.relations@fostplus.be