Cijfers en grafieken

De inzameling en recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval via het Fost Plus-systeem: alle cijfers op een rijtje.

Kerncijfers

De recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval in België:

  • 11.000.000 Belgen in 589 gemeenten hebben toegang tot de selectieve inzameling van huishoudelijk verpakkingsafval.
  • Bijna 5.000 bedrijven zijn aangesloten bij Fost Plus. Ze gaven in 2017 783.500 ton huishoudelijke verpakkingen aan.
  • Fost Plus recycleerde in 2017 700.000 ton verpakking, goed voor 89,1% van de totale hoeveelheid die op de markt kwam.
  • Per inwoner zamelen we jaarlijks ongeveer 28 kg glas, 15 kg PMD en 55 kg papier-karton in, waarvan 16 kg verpakking.
  • Het jaarlijkse budget van Fost Plus bedroeg in 2017 144,3 miljoen euro. De inkomsten komen uit de bijdragen van de leden enerzijds en de verkoop van de selectief ingezamelde materialen anderzijds.
  • Het hele Fost Plus-systeem stelt ongeveer 2.500 mensen tewerk. 

Cijfers en grafieken 2017

Globale evolutie van markt en recyclage

Resultaten van recyclage en nuttige toepassing

Recyclage en nuttige toepassingen

recyclageresultaten_per_gewest_2014_nl.jpg

Hoeveelheid verpakking versus BBP

Hoeveelheid verpakkingen vs BBP

Terwijl het BBP verder blijft stijgen, blijft de hoeveelheid verpakking die op de markt gebracht wordt stabiel.

Evolutie van het aantal leden en hun aangiften

Aantal leden

Evolutie van het aantal leden

Op 31 december 2017 telde Fost Plus 4.927 leden. Dit betekent een licht stijging ten opzichte van 2016. In de loop van 2017 sloten 180 nieuwe bedrijven zich aan bij Fost Plus.

Het merendeel van de afsluitingen is te wijten aan de stopzetting van activiteiten of omdat de bedrijven geen verpakkingsverantwoordelijke meer zijn.

Groene Punt-bijdrage

GP-bijdrage

De bijdrage voor 2017 bedraagt 77,8 mio EUR wat een stijging van 8% betekent in vergelijking met 2016. Deze evolutie is voornamelijk het gevolg van hogere Groene Punt-tarieven voor het merendeel van de materialen in 2017. In 2017 zijn ook 78 leden retroactief aangesloten. Als die retroactieve bijdragen meegerekend worden, bedraagt de totale Groene Punt bijdrage voor 2017 78,1 mio EUR.

De materialen in tonnage en bijdrage

Grafiek02_de_materialen_in_tonnage_bijdrage_in_euro2016_small.jpg

Deze grafiek geeft de verdeling van het aangegeven tonnage en de bijdrage over de verschillende materialen. De materialen glas en papier-karton zijn het sterkst vertegenwoordigd in gewicht. Samen zijn ze goed voor 60% van het totale tonnage. De grootste bijdrage in euro wordt echter geleverd door de categorie ‘andere valoriseerbaar’ (bijv. andere plastic verpakkingen dan PET- en HDPE-flessen). Het Groene Punt-tarief ligt voor deze materialen immers een stuk hoger.

Groene Punt-tarieven

Groene Punt-tarieven

De Groene Punt tarieven voor 2018 stijgen gemiddeld met 36% ten opzichte van 2017. Dalende inkomsten en gestegen kosten spelen hierin een belangrijke rol. Maar ook ons engagement op het vlak van zwerfvuil vraagt een extra financiële inspanning van onze leden.

Gemiddelde Groene Punt-bijdrage per ton verpakking

Deze grafiek geeft de gemiddelde bijdrage (in euro) weer die de Fost Plus-leden de voorbije tien jaar hebben betaald per kg verpakking die ze op de markt hebben gebracht. In 2017 betaalden de leden 0,099 EUR per kg - of 99,4 EUR per ton - verpakking aan Fost Plus. Dit is 8% hoger dan in 2016, voornamelijk als gevolg van de hogere Groene Punt-tarieven 2017.

Tonnage en bijdrage per productgroep

Tonnage en bijdrage per productgroep

Voeding en dranken vertegenwoordigen samen het leeuwendeel van de eenmalige huishoudelijke verpakkingen, namelijk 74% van het totaalgewicht en 71% van de totale bijdrage van de eenmalige huishoudelijke verpakkingen.

Verdeling van de leden volgens bijdrage

Verdeling van de leden volgens bijdrage

Fost Plus kent een sterke concentratie van de bijdrage bij een beperkt aantal leden. In 2017 betaalde 5% van de leden 89% van de totale bijdrage. Omgekeerd staat 95% van de leden in voor 11% van de bijdrage.

Aandeel papieren aangiftes

Aandeel papieren aangiftes

Het aantal leden dat de online aangifteapplicaties FostPack of ePack gebruikt blijft groeien. Daardoor is het aandeel van papieren aangiftes verder gedaald tot slechts 9,4%. 

 

Tonnage aangegeven door leden

Tonnage aangegeven door leden

In 2017 hebben de 4.927 aangesloten bedrijven samen 783,5kT verpakkingen op de markt gebracht. Dit is 0,1% minder dan in 2016.

 

Aandeel van de verschillende aangiftesystemen

Aandeel van de verschillende aangiftesystemen

Fost Plus biedt haar leden verschillende vereenvoudigde aangiftesystemen aan om de administratieve werklast te beperken. In 2017 heeft 79% van de leden gebruik gemaakt van zo’n vereenvoudiging. Die bedrijven geven samen 20% van het totale gewicht aan en betalen 12% van de totale bijdrage. De vereenvoudigde aangiftesystemen zijn dan ook vooral bedoeld voor de kleinere bedrijven.

Grotere bedrijven doen meestal een gedetailleerde aangifte op basis van verpakkingsfiches. Het gaat om 21 % van de leden, goed voor 80% van het totale gewicht en 88 % van de totale bijdrage.

Inzamelen en sorteren

PMD ingezameld bij bedrijven

PMD ingezameld bij bedrijven

De ingezamelde tonnages via de contracten ‘PMD-Bedrijven’ stijgen jaar na jaar. Ook in 2017 zien we nog een lichte stijging. Daarnaast bieden ook heel wat bedrijven hun selectief ingezameld afval aan via de reguliere, huishoudelijke ophaling. Toch blijft er ruimte voor verbetering. Vooral in kmo’s blijkt het sorteren nog onvoldoende ingeburgerd. Fost Plus bereidt dan ook een vernieuwde aanpak voor, waarbij er nauwer wordt samengewerkt met VAL-I-PAC en de afvaloperatoren.

Evolutie van het nationale residupercentage

Evolutie van het nationale residupercentage

Voor het vierde jaar op rij schommelt het nationale residupercentage rond de 17%. Het gemiddelde residupercentage wordt negatief beïnvloed door de resultaten van vier intercommunales, die percentages boven de 20% laten optekenen. Wanneer we de resultaten van deze intercommunales buiten beschouwing laten, bedraagt het nationale gemiddelde 14%, met twee intercommunales onder de 10%.

Residupercentage van PMD/netheid van de glasbolsites

Residupercentage van PMD

 

Ipalle en IDM blijven met minder dan 10% de intercommunales met het laagste residupercentage.

Netheid van de glasbolsites

Alle glasbolnetwerken van de intercommunales worden minstens één keer per trimester bezocht. Op nationaal niveau wordt minstens 40 % van alle sites in de loop van het jaar gecontroleerd. Algemeen beschouwen we een netwerk als goed onderhouden indien het minder dan 15 % vervuilde sites heeft. In 2017 kunnen we goede resultaten presenteren, waarbij meer dan 25 % van de intercommunales er zelfs in slagen om het aantal vervuilde sites onder de 5% te houden.

Kwaliteit van de gesorteerde materialen

Kwaliteit van de gesorteerde materialen

In 2017 bleef de kwaliteit van doorzichtig PET, groene PET en de drankkartons op een niveau dat vergelijkbaar is met dat van vorig jaar. De kwaliteit van de blauwe PET daalde.

De resultaten komen voort uit 790 analyses van balen in verschillende sorteercentra. De analyses worden op een homogene manier uitgevoerd en richten zich op specifieke stromen en sorteercentra waar zich kwaliteitsproblemen voordeden.

In 2017 voldeed 99,9% van de PMD-leveringen aan de verwachtingen van de recycleurs.

Evolutie van de inzamelresultaten

Evolutie van de inzamelresultaten

In lijn met de trend van de voorgaande jaren kunnen we in 2017 een verdere daling zien van de totale inzamelresultaten (kg/inw/jaar). Dit is voornamelijk te verklaren door een daling van het papier-karton met 3,59% ten opzichte van 2016. De dalende verkoop van kranten en tijdschriften is hier één van de voornaamste oorzaken voor, maar ook het fenomeen van de parallelle inzamelingen – zowel legaal als illegaal – speelt een rol. Glas kende eveneens een lichte daling van 0,95% in 2017 ten opzichte van 2016. PMD zet de stijgende evolutie sinds 2014 verder.

Operationele nettokosten per inwoner

Operationele nettokosten per inwoner

De nettokosten per inwoner worden grotendeels bepaald door de operationele kosten voor de inzameling en de sortering enerzijds, en de inkomsten uit de verkoop van de ingezamelde en gesorteerde materialen anderzijds. De operationele kosten per inwoner zijn in 2017 gestegen ten opzichte van 2016, waar de inkomsten uit recyclage in 2017 gedaald zijn ten opzichte van 2016. Daardoor is ook de nettokost per inwoner gestegen met 12,7% ten opzichte van 2016.

Samenstelling van PMD

 

 

De samenstelling van het opgehaalde PMD blijft relatief stabiel door de jaren heen. Metalen verpakkingen vertegenwoordigen iets meer dan een kwart van de PMD-fractie, drankkartons 10%, plastic flessen en flacons 43% en de blauwe zakken zelf bijna 3%. Het residu bedraagt 17% van de inhoud.

Verdeling kosten en opbrengsten van Fost Plus

Verdeling kosten en opbrengsten

* Fost Plus investeert 10,6% van haar totale budget in de strijd tegen zwerfvuil. Een deel daarvan komt uit de bijdrage aan de gewesten. Het resterende deel van deze bijdrage (1,4% van het totale budget) gaat naar andere projecten.

 

Na de dalende trend van de afgelopen jaren, noteerden we in 2017 opnieuw een sterke stijging van de materiaalopbrengsten. Ook de ledenbijdrage is in 2017 sterk gestegen. Dat heeft in de eerste plaats te maken met de toegenomen kosten van Fost Plus. Zo stegen de kosten voor de inzameling en sortering van de materialen, onder meer door de kilometerheffing voor vrachtwagens, gestegen loon- en brandstofkosten, diverse afvalheffingen en de gewijzigde verdeelsleutel voor papier-karton.

Inzamelresultaten per intercommunale

glas

 

papier-karton

 

pmd

 

Evolutie van de kosten van inzamelen en sorteren

Kost glazinzameling

De evolutie van de gemiddelde kost voor het inzamelen van glas, papier-karton en PMD is het resultaat van de jaarlijkse prijsherzieningen in de lopende contracten enerzijds en de gewijzigde tarieven in vernieuwde contracten anderzijds. De schommelingen in de ingezamelde hoeveelheid per jaar spelen ook een rol.

De gemiddelde kosten in 2017 kenden een significante stijging voor alle fracties. Voor de inzameling van papier-karton kunnen we zelfs een verhoging van 8,15% waarnemen. Nieuwe marktbevragingen en het dalende tonnage (papier-karton) zorgden voor een beduidend effect op de gemiddelde kosten. Een bijkomende kostenverhogende factor in 2017 was de kilometerheffing die voor het eerst van toepassing was over het hele jaar.

Recyclage

Evolutie van de opbrengst van materialen en het Groene Punt

Evolutie van de opbrengst van materialen en het Groene Punt

In 2017 zagen we een sterke stijging van de kosten, de materiaalopbrengsten en de ledenbijdragen.

Evolutie van de opbrengst per materiaal

Detailopbrengst van de materialen

Deze grafiek toont, per materiaal, de evolutie van de inkomsten door verkoop van de materialen. De variatie wordt bepaald door wijzigingen in:

  • de contractvoorwaarden naar aanleiding van offerte aanvragen;
  • indexen voor prijsherziening;
  • gerecycleerde hoeveelheden per contract.

De stijging van de materiaalopbrengsten in 2017 ten opzichte van 2016 is te danken aan een meeropbrengst voor aluminium, staal, glas en vooral papier-karton.

Evolutie van de tonnage van huishoudelijke verpakkingen

Evolutie van de tonnage van huishoudelijke verpakkingen

Naast de inzameling van glas, papier-karton en PMD vergoedt Fost Plus ook bijkomende verpakkingen die door de intercommunales worden ingezameld en gerecycleerd. Het betreft voornamelijk andere plastic verpakkingen die niet in de PMD-zak thuishoren, metalen verpakkingen die via het KGA ingezameld worden en – weliswaar in beperkte mate – wijnfleskurken. Sinds 2009 zijn de gerecycleerde hoeveelheden die door de intercommunales bij Fost Plus worden aangegeven toegenomen met meer dan 45%.

Gemiddelde materiaalprijzen

Gemiddelde materiaalprijzen

In 2017 bedroeg de gewogen gemiddelde waarde, berekend over alle materialen, 105,4 EUR /T.

 

Landen waar huishoudelijke verpakkingen verwerkt worden

Landen waar huishoudelijke verpakkingen verwerkt worden

Fost Plus zorgt ervoor dat de ingezamelde materialen zo dicht mogelijk bijhuis gerecy­cleerd worden. Daardoor beperken we de milieu-impact van het transport en de logistiek voor de verwerking tot een absoluut minimum. Het vereenvoudigt ook de controle op de recyclage van de materialen.

Concreet werd in 2016 meer dan 99% van de ingezamelde huishoudelijke verpakkingen in België of elders in Europa verwerkt tot gerecycleerde grondstoffen, klaar voor verwerking in nieuwe producten. 74,1% van de ingezamelde verpakkingen werd in België zelf verwerkt, 24,1% in onze buurlanden (Nederland, Duitsland en Frankrijk) en 1,5% in de rest van Europa. Het resterende deel (0,3%) werd buiten Europa verwerkt.

Recyclage in Europa

Koploper in Europa

België laat de rest van Europa nog steeds achter zich op het vlak van verpakkingsrecyclage. Dat blijkt ook uit de meest recente cijfers van Eurostat voor het jaar 2015. De cijfers bevatten zowel de huishoudelijke als de bedrijfsmatige verpakkingen.

 

(klik op de afbeelding om het jaarverslag 2017 te downloaden)

 

Meer info?

Neem contact op met Fost Plus via info@fostplus.be.

Journalisten kunnen terecht bij onze persverantwoordelijke Fatima Boudjaoui.

tel: +32 2 775 03 50
fax: +32 771 16 96
e-mail: public.relations@fostplus.be