Jaarverslag 2012
Bladeren:
Globale evolutie van de markt en van de recyclage
Resultaten van recyclage en nuttige toepassing
Hoeveelheid verpakkingen versus BBP
Evolutie van het aantal leden en hun aangiften
Aantal leden
Nieuwe leden versus afsluitingen
Tonnage aangegeven door leden
Groene Punt-bijdrage
De materialen in tonnage en bijdrage
Groene Punt-tarieven
Gemiddelde Groene Punt-bijdrage per ton verpakking
Tonnage en bijdrage per productgroep
Verdeling van de leden volgens bijdrage
Aandeel van de verschillende aangiftesystemen
Aandeel papieren aangiftes
Inzamelen en sorteren
Evolutie van de inzamelresultaten
Inzamelresultaten per intercommunale
Samenstelling van PMD
Evolutie van de kosten van inzamelen en sorteren
Operationel netto-kosten per inwoner
PMD ingezameld bij bedrijven
Evolutie van het nationale residupercentage
Residupercentage van PMD/netheid van de glasbolsites
Kwaliteit van de gesorteerde materialen
Recyclage
Landen waar huishoudelijke verpakkingen verwerkt worden
Evolutie van de opbrengsten van de materialen en het Groene Punt
Evolutie van de gemiddelde materiaalprijzen
Detailopbrengsten van de materialen
Waarde van diverse materialen
(1) Dit recyclagepercentage is gebaseerd op een schatting van de totale markt voor huishoudelijke verpakkingen en wordt louter ter informatie opgenomen.
(2) Het recyclagepercentage ligt hoger dan 100%. Dat heeft verschillende oorzaken. Zo zijn niet alle Belgische verpakkingsverantwoordelijken bij Fost Plus aangesloten. Daarnaast worden bij de inzameling ook verpakkingen meegegeven die volgens de strikte definitie niet als huishoudelijk kunnen worden beschouwd. Voor glas is er ook de impact van parallelle import, geschat op 30 kT.
(3) Inclusief de materialen die buiten het basisscenario worden gerecycleerd, hoofdzakelijk polyethyleen, polypropyleen en polystyreen (zoals beschreven in artikel 8 van de erkenning van Fost Plus).
(4) Inclusief metalen verpakkingen afkomstig van verbrandingsovens voor huishoudelijk afval en van de rijpingscentra van hun assen: 38.180 T.
(5) Exclusief glas afkomstig van de horeca: 13.710 T.
De hoeveelheid verpakkingen die onze leden in 2012 op de markt brachten, steeg lichtjes tegenover 2011 (+1,4%). Toch daalde de totale gerecycleerde hoeveelheid met 2,2%. Hierdoor behaalt Fost Plus voor het jaar 2012 een recyclageresultaat van 88,4%.
De belangrijkste oorzaken voor de daling zijn de dalende verkoop van kranten en tijdschriften, de parallelle inzamelingen door niet-erkende operatoren en particulieren (die niet in de officiële statistieken terechtkomen), en vermoedelijk ook de striktere naleving van de volumebeperkingen die worden opgelegd aan kleine handelszaken en bedrijven die vroeger bij de huishoudelijke inzameling gerekend werden.
De indruk van een aanzienlijke daling in 2012 wordt bovendien nog versterkt omdat de inzamelcijfers van 2011 eigenlijk artificieel hoog lagen. Tijdens het uitzonderlijke winterweer van eind 2010 kon een deel van de inzamelingen immers niet doorgaan. De materialen werden pas ingezameld begin 2011 en kwamen dus ook in de cijfers van 2011 terecht, waardoor die hoger uitkwamen dan in de realiteit het geval was.
Top
De economische crisis had ook in 2012 nauwelijks impact op de hoeveelheid verpakking rond de producten die geconsumeerd werden. De hoeveelheid verpakking per inwoner schommelt al een tiental jaar tussen 74 en 75 kg.
Top
Op 31 december 2012 telde Fost Plus 5.217 leden. We noteren dus voor het tweede jaar op rij een stabilisatie van het ledenaantal. De strijd tegen de freeriders speelde hierin een belangrijke rol. In de loop van 2012 sloten 259 nieuwe bedrijven zich aan bij Fost Plus.
Het merendeel van de afsluitingen is te wijten aan de stopzetting van activiteiten of omdat de bedrijven geen verpakkingsverantwoordelijke meer zijn.
Top
Nieuwe leden versus afsluitingen
De leden die er in 2012 bijkwamen, geven verhoudingsgewijs grotere hoeveelheden verpakkingen aan dan er verloren gaan door leden die hun lidmaatschap afsluiten. In 2012 bedroeg de nettogroei 2,44 kT.
Top
In 2012 brachten de 5.217 aangesloten bedrijven samen 774,9 kT verpakkingen op de markt, een stijging van 1,5% tegenover 2011.
Top
De Groene Punt-bijdrage voor 2012 bedraagt 58,3 miljoen EUR, een daling van 32,5% tegenover 2011. Redenen hiervoor zijn de sterk verlaagde Groene Punt-tarieven en de toegekende korting van 20%. De sterke daling werd mogelijk gemaakt dankzij de fel gestegen materiaalopbrengsten van de afgelopen jaren.
In 2012 zijn ook 169 leden retroactief aangesloten. Als die retroactieve bijdragen meegerekend worden, bedraagt de totale Groene Punt-bijdrage voor 2012 58,6 miljoen EUR.
Top
Deze grafiek geeft de aangegeven tonnages en de betaalde bijdragen per materiaal weer. Glas en papier-karton zijn het sterkst vertegenwoordigd in de tonnages. Ze zijn samen goed voor 60% van het totale gewicht.
De grootste bijdrage in euro wordt echter geleverd door de categorie ‘andere valoriseerbaar’, waaronder de plastic verpakkingen die niet bij de plastic flessen en flacons horen. Het Groene Punt-tarief ligt voor deze materialen immers een stuk hoger.
Top
De Groene Punt-tarieven voor 2013 dalen gemiddeld met 17% tegenover die voor 2012. Aanleiding voor de daling zijn de zeer hoge materiaalopbrengsten van de voorbije twee jaar.
Naast de daling van de tarieven kende Fost Plus haar leden ook een uitzonderlijke korting van 20% toe voor het aangiftejaar 2012.
Top
Deze grafiek geeft de gemiddelde bijdrage (in euro) weer die de Fost Plus-leden de voorbije tien jaar hebben betaald per ton verpakking die ze op de markt hebben gebracht.
In 2012 betaalden de leden 75,1 EUR per ton verpakking – of 0,075 EUR per kilo – aan Fost Plus, een daling met 34% tegenover 2011. Redenen hiervoor zijn de sterk verlaagde Groene Punt-tarieven en de toegekende korting van 20%.
Top
Voeding en dranken vertegenwoordigen samen het leeuwendeel van de eenmalige huishoudelijke verpakkingen, met 75% van het totale gewicht en 69% van de totale bijdrage.
Top
De Groene Punt-bijdragen zitten sterk geconcentreerd bij een beperkt aantal leden. In 2012 betaalde 4% van de leden 86% van de totale bijdrage. Omgekeerd staat 96% van de leden in voor 14% van de bijdrage.
Top
Fost Plus biedt haar leden een aantal vereenvoudigde aangiftesystemen die de administratieve werklast beperken. In 2012 maakte 80% van de leden – voornamelijk kleinere bedrijven – gebruik van die vereenvoudigde systemen. Ze gaven samen 22% van het totale gewicht aan en betaalden 15% van de totale bijdrage.
Grotere bedrijven doen meestal een gedetailleerde aangifte op basis van verpakkingsfiches. Het gaat om 20% van de leden, goed voor 78% van het totale gewicht en 85% van de totale bijdrage.
Top
Voor het tweede jaar op rij konden de leden de nieuwe online aangifteapplicaties FostPack en ePack gebruiken. Met succes, want het aantal leden dat de aangifte online indiende was aanzienlijk groter dan vorig jaar.
Het aandeel van papieren aangiftes is nu verder gedaald tot slechts 17%. Uit een recente enquête bij de leden bleek ook een grote tevredenheid over het gebruik van FostPack en ePack.
Top
Voor het eerst wordt een daling vastgesteld voor alle fracties. Voor glas en PMD is deze daling beperkt tot 2,5%, voor papier-karton bedraagt ze 4%.
De belangrijkste oorzaken voor de daling zijn de sterk dalende verkoop van kranten en tijdschriften, de parallelle inzamelingen door niet-erkende operatoren en particulieren (die niet in de officiële statistieken terechtkomen), en vermoedelijk ook de striktere naleving van de volumebeperkingen die worden opgelegd aan kleine handelszaken en bedrijven die vroeger bij de huishoudelijke inzameling gerekend werden. De indruk van een aanzienlijke daling in 2012 wordt bovendien nog versterkt omdat de inzamelcijfers van 2011 eigenlijk artificieel hoog lagen.
Tijdens het uitzonderlijke winterweer van eind 2010 kon een deel van de inzamelingen immers niet doorgaan. De materialen werden pas ingezameld begin 2011 en kwamen dus ook in de cijfers van 2011 terecht, waardoor die hoger uitkwamen dan in de realiteit het geval was.
Top
De inzamelresultaten voor PMD vertonen relatief gezien weinig verschillen tussen de intercommunales. Voor papier-karton en in mindere mate ook voor glas zien we wel afwijkingen. Een belangrijke reden is de impact van de aanwezigheid van studenten en van toeristische activiteiten in sommige intercommunales.
Top
De samenstelling van het opgehaalde PMD blijft relatief stabiel door de jaren heen. Metaalverpakkingen vertegenwoordigen bijna een derde van de PMD-fractie, drankkartons zo’n 10%, plastic flessen en flacons ongeveer 40% en de blauwe zakken zelf 2,5%. Het residu is goed voor iets minder dan een zesde van de inhoud.
Top
De evolutie van de gemiddelde kost voor het inzamelen van glas, papier-karton en PMD is het resultaat van de jaarlijkse prijsherzieningen in de lopende contracten enerzijds en de gewijzigde tarieven in vernieuwde contracten anderzijds. Dit geldt ook voor het sorteren van PMD.
De indexering van de tarieven op 1 januari 2012 bedroeg 3,9% voor de inzameling van de verschillende fracties en 2,9% voor het sorteren van PMD. De stijging van de gemiddelde kost voor de glasinzameling ligt lager dan de index voor de inzameling. Dat is te verklaren door de hernieuwing van een aantal contracten aan competitieve tarieven. Diezelfde index voor inzameling is grotendeels verantwoordelijk voor de stijging van de gemiddelde kost voor de inzameling van papier-karton en PMD. Daarnaast zorgt ook de daling van de ingezamelde hoeveelheden – ondanks de stijgende inwonersaantallen – voor hogere eenheidskosten.
Dankzij de hernieuwing van een aantal contracten aan gunstiger tarieven, daalt de gemiddelde kost voor het sorteren van PMD opnieuw – ondanks de indexaanpassing.
Top
De nettokosten per inwoner worden grotendeels bepaald door de operationele kosten voor de inzameling en de sortering enerzijds, en de inkomsten uit de verkoop van de ingezamelde en gesorteerde materialen anderzijds.
De operationele kosten en de inkomsten uit recyclage zijn in 2012 nauwelijks gewijzigd tegenover 2011. Daardoor bleef ook de nettokost per inwoner nagenoeg stabiel.
Top
Sinds begin 2011 loopt een proefproject om de PMD-inzameling bij bedrijven te stimuleren. In 2012 verdubbelde de hoeveelheid PMD die werd ingezameld bij de deelnemende bedrijven. Het residupercentage stabiliseerde op 22%. Het aantal deelnemende bedrijven steeg van 275 tot 700.
Deze resultaten houden geen rekening met de – vaak kleinere – bedrijven waar ook PMD wordt gesorteerd, maar dit PMD aanbieden tijdens de inzamelrondes voor de huishoudens.
Verwacht wordt dat in 2013 de ingezamelde tonnages en de deelnemende bedrijven verder zullen toenemen. Op 1 juli 2013 worden bedrijven in Vlaanderen immers wettelijk verplicht om hun PMD te sorteren. Begin 2014 wordt deze sorteerverplichting ook van kracht in Brussel.
Top
Het nationale PMD-residupercentage bleef in 2012 zo goed als stabiel tegenover 2011. Maar liefst 22 van de 34 intercommunales noteerden een daling.
Top
In 2012 noteerden 18 intercommunales een residupercentage onder de 15%. Slechts drie intercommunales eindigden hoger dan 18%. Ipalle, dat zich al onder de 10% bevond, reduceerde haar residupercentage nog verder tot 9,7%. In totaal wisten 22 intercommunales in 2012 hun residupercentage te verbeteren.
Opmerkelijk zijn de inspanningen van MIROM en IVIO, die beiden onder de 15% duiken, Hygea dat haar residu deed dalen van 24% naar 18% en Brussel, waar het residupercentage daalde van 30% naar 26%.
Ook bij Haviland en Interza zien we een positieve evolutie: beide intercommunales slaagden erin om op het einde van het jaar verschillende opeenvolgende maanden onder de 15% te komen. Van de intercommunales die residupercentages boven de 18% optekenen, gaat enkel Antwerpen erop achteruit om het jaar te eindigen op 35%.
In 2012 dook het nationale gemiddelde voor het aantal vervuilde glasbolsites onder de 15%. Met een gemiddelde van 14,7% realiseerden alle intercommunales samen een daling van bijna 5% tegenover 2011.
14 intercommunales slaagden erin om het aantal vervuilde sites in hun netwerk onder de 10% te houden. IVBO, IVIO, IVOO en IVVO behaalden de beste resultaten. IBW wist de netheid van haar glasbolsites met 18% te verbeteren en bereikte zo een gemiddelde van 11% vervuilde sites.
Top
In 2012 zagen we een duidelijke verbetering in de kwaliteit van de gesorteerde materialen. Het aantal balen dat voldeed aan de zuiverheidsgraad volgens de voorgeschreven specificaties steeg. Alle balen van groene PET, HDPE en drankkartons die geanalyseerd werden, voldeden aan de specificaties. De zuiverheidsgraad voor de balen van heldere PET en blauwe PET ging erop vooruit.
De resultaten zijn gebaseerd op 498 homogene analyses, uitgevoerd in verschillende sorteercentra. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan fracties en sorteercentra waar zich problemen voordoen.
Top
In 2012 werd meer dan 98 % van de ingezamelde huishoudelijke verpakkingen in België of in een van onze buurlanden verwerkt tot gerecycleerde grondstoffen, klaar voor verwerking in nieuwe producten. 70,5 % van de ingezamelde verpakkingen werd in België zelf verwerkt. Het overige deel werd in onze buurlanden (27,7%), in de rest van Europa (1,4%) of in Azië (0,5%) verwerkt.
De verwerking van het materiaal dicht bij huis beperkt het transport en dus ook de milieu-impact van de verwerking. Het vereenvoudigt ook de controle op de verwerking van de materialen.
Top
De materiaalinkomsten hebben een directe invloed op de Groene Punt-tarieven, aangezien beide samen de kosten van het systeem moeten dekken.
Na de daling van de materiaalprijzen tijdens de laatste maanden van 2011, stegen ze de eerste maanden van 2012 opnieuw. Tot midden 2012 bleven ze op een zeer hoog niveau. In juli maakten de materiaalprijzen echter een duik, met als gevolg een minder goed tweede semester.
Top
Net zoals in 2011 nemen papier-karton en PET opnieuw het leeuwendeel van de materiaalopbrengsten voor hun rekening. In het verleden was de nettowaarde voor drankkartons negatief, maar in 2012 wordt ook voor deze fractie een opbrengst geboekt.
Top
Deze grafieken tonen de gewogen gemiddelde materiaalwaarde voor de contracten die Fost Plus afsloot met recycleurs.
De variaties worden bepaald door wijzigingen in de contractvoorwaarden naar aanleiding van offerteaanvragen, eventuele herzieningen van prijsformules in de contracten en, in mindere mate, schommelingen in de maandelijks ingezamelde hoeveelheden per contract.
Top